Bir çizgi romanda Batman’i Gotham sokaklarında, diğerinde Viktorya döneminde görünce “Hangisi gerçek?” diye sormak normal. DC Multiverse fikri, aynı karakterlerin farklı koşullarda yaşayabildiği dünyaları yan yana getiriyor. Karışıklığı çözmenin yolu bütün evren numaralarını ezberlemek değil; ana süreklilik, alternatif dünya ve yayın etiketi arasındaki farkı bilmek.
Earth-0 nedir?
Earth-0, yani Prime Earth, modern DC çizgi romanlarında ana kahramanların paylaştığı süreklilik için kullanılan temel adlardan biri. Batman, Superman veya Justice League okurken çoğu zaman bu ortak dünyayı takip edersiniz. Buradaki “ana”, diğer hikâyelerin daha değersiz olduğu anlamına gelmiyor; yayınların birbirine bağlandığı ana hattı tarif ediyor.
Önemli ayrıntı şu: DC tarihi boyunca bu düzenin adı ve kapsamı değişti. Eski bir çizgi romanı güncel bir haritadaki numarayla zorla eşleştirmek yerine kitabın yayımlandığı döneme bakmak daha güvenilir. Film ve dizilerdeki benzer evren adlarının çizgi romanlarla birebir aynı sisteme ait olduğunu da varsaymayın.
Earth-3: Aynı yüzler, başka bir ahlak
Earth-3’ün en bilinen fikri, tanıdık kahramanların yerinde onların zorba karşılıklarını görmemiz. Crime Syndicate bu dünyanın merkezindeki ekip: güçleri tanıdık gelse bile onları kullanma biçimleri Justice League’in temsil ettiği değerlerle çatışıyor. Alternatif evren burada yalnızca yeni kostüm üretmek için kullanılmıyor.
Bu ters yüz etme, karakteri hangi şeyin kahraman yaptığı sorusunu açıyor. Benzer bir güç ve benzer bir siluet, aynı ahlakı garanti etmiyor. Bir Earth-3 kitabını okurken asıl keyif isim listesini ezberlemekten çok, alıştığınız bir davranışın bu dünyada nasıl bambaşka bir sonuca dönüştüğünü görmek.
Elseworlds neyi anlatıyor?
Elseworlds, DC’nin ana sürekliliğin dışındaki alternatif yorumlar için kullandığı yayın etiketi. Batman’i Viktorya döneminde görmek veya Superman’in başka siyasi koşullarda büyüdüğünü okumak, karakterin temelini farklı bir ortamda sınamak demek. Gotham by Gaslight ve Superman: Red Son bu yaklaşımı anlamak için açık örnekler.
Bir Elseworlds kitabının cazibesi, çoğu zaman yılların geçmiş bilgisini istememesi. Yine de her kitap tamamen tek ciltlik değildir; bazılarının devamları bulunur. Başlamadan önce seçtiğiniz eserin ilk bölüm veya tam hikâye olduğuna bakmak yeterli. Ana Batman serisini bitirmiş olmanız gerekmiyor.
Crisis hikâyeleri neden bu kadar önemli?
DC’nin farklı dönemlerinde biriken dünyalar ve geçmişler bazen büyük ortak hikâyelerde yeniden düzenlendi. Crisis on Infinite Earths bunun en belirgin örneklerinden: farklı gerçekliklerdeki kahramanları aynı felaketin karşısına getirirken yayınların sürekliliğini de dönüştürdü. Sonraki yıllarda kurulan düzenin tekrar değişmesi, DC okurken sık karşılaşılan bir durum.
Bu yüzden internette gördüğünüz bir Multiverse haritasını değişmez anayasa gibi okumayın. Harita belirli bir dönemi anlamak için işe yarar; bütün DC tarihini tek başına açıklamaz. Hikâyeye yeni giren biri için her Crisis’i sırayla okumak zorunlu değil, fakat büyük yeniden yapılanmaları tanımak bağlantıları anlamayı kolaylaştırır.
Multiverse ile Elseworlds arasındaki fark
Multiverse, hikâyenin içinde farklı dünyaların varlığını anlatan kavram. Elseworlds ise okura, seçtiği kitabın ana süreklilikten ayrı bir yorum sunduğunu haber veren yayın etiketi. İki kavramın alanı kesişebilir; bunları birbirini dışlayan iki kutu olarak düşünmek gerekmiyor.
Bir Multiverse macerası birkaç dünyanın kahramanını aynı olayda buluşturabilir. Bir Elseworlds anlatısıysa yalnızca kendi dünyasına odaklanabilir. Pratikte sorulacak soru şu: Bu kitap başka serilerdeki olayları bilmemi mi istiyor, yoksa kendi girişini kendisi mi kuruyor? Okuma sırasını belirlerken etiketten çok bu fark yardımcı olur.
Kavramları örneklerle karşılaştırmak isterseniz DC’nin Elseworlds açıklaması iyi bir başvuru noktası.
Nereden başlamalı?
Önce karakteri ve tonu seçin. Dedektiflik tarafı ilginizi çekiyorsa Gotham by Gaslight, kahramanlık anlayışlarının çatışmasını görmek istiyorsanız Kingdom Come üzerine bakabilirsiniz. Ana evreni takip etmek istiyorsanız da ilgilendiğiniz serinin erişilebilir bir başlangıç cildi, rastgele bir büyük etkinlikten daha rahat bir kapı açabilir.
Multiverse bilgisi okumayı kolaylaştırmalı, başlamayı erteletmemeli. Bir kitabın hangi dünyada geçtiğini kabaca biliyor ve kendi içindeki çatışmayı takip edebiliyorsanız yeterli bir yerdesiniz. Earth numaraları zamanla yerleşir; önce sizi gerçekten meraklandıran hikâyeyi bulun.
Bu yazı için henüz yorum yok.
İlk yorumu sen bırak.